Sankcja kredytu darmowego ·
Wyrok TSUE C-744/24 – bank nie może naliczać odsetek od prowizji i ubezpieczeń
23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał jeden z najważniejszych wyroków ostatnich lat w sporach o sankcję kredytu darmowego (SKD). W sprawie C-744/24 (P.W. przeciwko Bank Polska Kasa Opieki S.A.), na pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego we Włodawie, siódma izba TSUE orzekła, że dyrektywa 2008/48/WE sprzeciwia się naliczaniu odsetek od skredytowanych kosztów kredytu – czyli prowizji i składek ubezpieczeniowych, które nigdy nie zostały realnie wypłacone konsumentowi.
Co dokładnie orzekł TSUE?
Trybunał rozdzielił całkowitą kwotę kredytu (środki faktycznie udostępnione konsumentowi) od całkowitego kosztu kredytu (wszystkie opłaty, w tym prowizje i ubezpieczenia) i wskazał, że oprocentowaniu powinny podlegać wyłącznie kwoty faktycznie udostępnione konsumentowi. W praktyce oznacza to, że:
- bank nie może naliczać odsetek od prowizji wliczonej do kapitału kredytu,
- odsetki nie mogą być liczone od skredytowanych składek ubezpieczeniowych,
- konsument może domagać się zwrotu nadpłaconych w ten sposób odsetek – nawet w umowach już całkowicie spłaconych.
Dlaczego to przełom dla spraw SKD?
Przed wyrokiem C-744/24 część banków stosowała mechanizm, który krytycy nazywają „piętrowymi odsetkami”: odsetki były naliczane nie tylko od kwoty realnie wypłaconej klientowi, ale też od kosztów wliczonych w kredyt. TSUE stwierdził, że taka praktyka jest sprzeczna z art. 3 lit. g) i j) w związku z art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE.
Dla kredytobiorców oznacza to możliwość dochodzenia:
- zwrotu nadpłaconych odsetek – w zależności od umowy nawet kilkunastu tysięcy złotych,
- ustalenia, że w konkretnej sprawie mogła znaleźć zastosowanie sankcja kredytu darmowego, jeśli błąd banku dotyczył elementów wskazanych w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim,
- odsetek ustawowych od kwot, których bank nie miał prawa pobierać.
Warto przy tym pamiętać, że TSUE nie orzekł wprost, że każdemu kredytobiorcy automatycznie przysługuje SKD – wyrok dotyczy konkretnego mechanizmu naliczania odsetek, a jego przełożenie na sankcję kredytu darmowego wymaga analizy konkretnej umowy.
Kto może skorzystać z wyroku C-744/24?
Wyrok może mieć znaczenie dla kredytów konsumenckich, w których:
- prowizja lub składka ubezpieczeniowa została wliczona w kapitał kredytu,
- odsetki były naliczane od całkowitej kwoty (kapitał plus koszty), a nie tylko od kwoty wypłaconej,
- umowa nie zawierała jasnego rozróżnienia między kwotą wypłaconą a kosztami kredytu.
Jak sprawdzić, czy Twój kredyt może podlegać pod ten wyrok?
- Pobierz harmonogram spłat oraz umowę kredytową.
- Sprawdź, czy w całkowitej kwocie kredytu uwzględniono prowizję lub ubezpieczenie.
- Porównaj podstawę naliczania odsetek z kwotą faktycznie wypłaconą Tobie do dyspozycji.
- Jeśli odsetki były liczone od wyższej kwoty niż realnie wypłacona – rozważ zgłoszenie roszczenia o zwrot nadpłaty.
Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w naszym poradniku o sankcji kredytu darmowego oraz w artykule o przedawnieniu roszczeń banków.